DAVALARDA ZAMANAŞIMINA İLİŞKİN HUSUSLAR
Dava ve cezalarda zamanaşımı süresi nedir? Aile, ceza, iş, borçlar ve miras hukukunda dikkat edilmesi gereken zamanaşımı süreleri neler? Avukat Elvan Kılıç bilgilendiriyor.
Tarih: 20.10.2020 00:59:46

Zamanaşımı; kanunların kişilere tanıdığı hakların, getirdiği yaptırımların yerine getirilmesi için kendilerine belirlenen sürelerin aşılmasını ifade etmektedir. Bir diğer deyişle bir hak, kanunda öngörülen sürede yerine getirilmediğinde hukuk düzeninde birtakım sonuçlar doğmaktadır. Zamanaşımı ve hak düşürücü süre bu sürelerdendir. Birey, kendisine kanun tarafından belli bir süre ile tanınan hakkı için gerekli mercilere başvuramazsa o hakkı kullanamaz, bu duruma zamanaşımı denmektedir.

Zamanaşımı, hukukumuzda sıkça karşılaşılan bir hukuk terimidir. Zamanaşımı bir defidir, yani savunma fırsatıdır. Karşı taraf bu defiyi yani savunma fırsatını kullanarak karşı tarafın hakkını kullanmasına engel olabilir. Bununla birlikte zamanaşımı bir borcu sona erdirmez, sadece borçluya ödemekten kaçınma hakkı verir. Borçlu zamanaşımına rağmen borcu öderse bu geçerli bir ödemedir ve bu ödemenin iadesini isteyemez. Ayrıca dava veya icra takibinde zamanaşımını ileri sürmeyi ihmal ederek borcu öderse veya borcun olmadığı, ödendiği, miktarının az olduğu gibi borca ilişkin itirazlarda bulunursa, sonradan zamanaşımı olgusunu ileri süremez.

Zamanaşımı kavramı davadan davaya, hukuki ihtilafın durumuna göre değişir.

  1. Aile hukukuna ilişkin boşanma, nişanlılık, evliliğin iptali, zina sebebiyle boşanma vb. davalar için zamanaşımı Türk Medeni Kanunu´nda şöyledir:
    • Nişanlılığın sona ermesinden doğan dava hakları, sona ermenin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
    • Evliliğin iptali davası açma hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak 6 ay ve her halde evlenmenin üzerinden 5 yıl geçmekle düşer. Yani kişi bu hakkını kullanamaz.
    • Zina halinde davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak 6 ay ve her halde zina eyleminin üzerinden 5 yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava hakkı yoktur.
    • Eşlerden her biri diğeri tarafından hayatına kastedilmesi veya kendisine pek kötü davranılması ya da ağır derecede onur kırıcı bir davranışta bulunulması sebebiyle boşanma davası açabilir. Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve herhâlde bu sebebin doğumunun üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava hakkı yoktur.
    • Eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işler veya haysiyetsiz bir hayat sürer ve bu sebeplerden ötürü onunla birlikte yaşaması diğer eşten beklenemezse, bu eş her zaman boşanma davası açabilir.
    • Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde ayrılık, en az altı ay sürmüş ve bu durum devam etmekte ve istem üzerine hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise; terk edilen eş, boşanma davası açabilir. Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır. Davaya hakkı olan eşin istemi üzerine hâkim veya noter, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçlar hakkında uyarıda bulunur. Bu ihtar gerektiğinde ilân yoluyla yapılır. Ancak, boşanma davası açmak için belirli sürenin dördüncü ayı bitmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz ve ihtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz.
       
  2. Ceza Hukukunda Zamanaşımı; Türk Ceza Kanunu´nda düzenlendiği üzere dava ve ceza zamanaşımı olarak ikiye ayrılır.
    • TCK md. 66´da düzenlenen dava zamanaşımı, suçun işlendiği tarihten itibaren belli bir süre geçtiği halde dava açılmamış veya dava açılmasına rağmen kanuni süre içinde sonuçlandırılmamış ise, devletin cezalandırma hakkından vazgeçmesi ve ceza davasının düşmesi sonucunu doğurmaktadır.
    • Her suç için kanunda belirlenen cezanın üst sınırı dikkate alınarak ayrı ayrı belirlenir. Önce suçun üst sınırı bulunur, suçun üst sınırına göre TCK Madde 66´da düzenlenen zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı tespit edilir. Suçun kanundaki cezasının üst sınırı belli değilse, süreli hapis cezalarında üst sınır en fazla 20 yıl olarak kabul edilir.
    • Eğer şikâyete tabi bir suç işlenmiş ise; mağdur şikâyet hakkını belirli zamanaşımı süresinde kullanabilecektir. Bu süre 6 ay olarak kabul edilmiştir. 6 aylık süre suçtan zarar görenin fiili ve faili öğrendiği tarihten başlar.
    • Ceza Zamanaşımı ise; kesinleşen mahkûmiyet kararının belli bir süre içinde infaz edilememesi halinde, hükümlü hakkında mahkûmiyet hükmünün infazından vazgeçilmesidir. Yani infazı ortadan kaldıran bir kurumdur. Mahkûmiyet hükmünün infazından vazgeçilmesi dışında, cezanın diğer tüm hukuki sonuçları devam eder.
    • Ceza Zamanaşımı süreleri Ceza Kanununda düzenlenmiş olup bu süreler aşıldıktan sonra artık infazı gerçekleştirilemeyecektir. Bu süreler yeni yasal bir değişiklik olmadıkça şöyledir:
      1. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında 40 yıl,
      2. Müebbet hapis cezalarında 30 yıl,
      3. 20 yıl ve daha fazla süreli hapis cezalarında 24 yıl,
      4. 5 yıldan fazla hapis cezalarında 20 yıl,
      5. 5 yıla kadar hapis ve adlî para cezalarında 10 yıl,
      6. Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş olup da 15 yaşını doldurmamış olanlar hakkında, bu sürelerin yarısının; 15 yaşını doldurmuş olup da 18 yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında ise, üçte ikisinin geçmesiyle ceza infaz edilmez.
         
  3. İş Hukukunda zamanaşımı süreleri İş Kanunu´nda düzenlenmiştir.
    • İşçinin ücret alacakları İş Kanunu´nda belirtildiği gibi 5 yıllık zaman aşımına tabidir. Yolluk, ikramiye, izin ücreti ve fazla çalışma ücretleri de bu kapsamdadır.
    • Sözleşme sebebiyle ortaya çıkan borçların ifa edilmemesinden doğan tazminatlar ise 10 yıllık zamanaşımına tabidir. İhbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı, iş kazası sebebiyle doğan alacaklar 10 yıllık zamanaşımı süresinin kapsamındadır.
    • Yine aynı kanun uyarınca iş sözleşmesi feshedilen işçi, geçersiz olduğunu düşündüğü fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade davası açmalıdır. İşçi için dava açma süresinin başlangıcı feshin tebliğ tarihidir. Bu süre içinde işçi dava açmadığı takdirde işe iade edilme hakkını kaybedecektir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, ihbar süresi geçtikten sonra bir aylık süre olmayıp, fesih bildirimi yapılması ile birlikte bir ay içerisinde işe iade davası açılabileceğidir.
       
  4. Borçlar Hukuku bakımından zamanaşımı süreleri Türk Borçlar Kanunu´nda düzenlenmiş olup alacak hakkının, belli bir süre kullanılmaması halinde, dava edilebilme niteliğinden yoksun kalmasını ifade etmektedir.
    • Bir alacağın zamanaşımına uğraması için, zamanaşımı süresinin geçmesi gerekmektedir. Borçlar Kanunu 146. maddede genel zamanaşımı süresi 10 yıl olarak düzenlenmiştir.
    • Bazı alacaklar için beş yıllık zamanaşımı uygulanır. Bunlar:
  • Kira bedelleri, anapara faizleri ve ücret gibi diğer dönemsel edimler.
  • Otel, motel, pansiyon ve tatil köyü gibi yerlerdeki konaklama bedelleri ile lokanta ve benzeri yerlerdeki yeme içme bedelleri.
  • Küçük sanat işlerinden ve küçük çapta perakende satışlardan doğan alacaklar.
  • Bir ortaklıkta, ortaklık sözleşmesinden doğan ve ortakların birbirleri veya kendileri ile ortaklık arasındaki; bir ortaklığın müdürleri, temsilcileri, denetçileri ile ortaklık veya ortaklar arasındaki alacaklar.
  • Vekâlet, komisyon ve acentelik sözleşmelerinden, ticari simsarlık ücreti alacağı dışında, simsarlık sözleşmesinden doğan alacaklar.


    5. Miras Hukukunda zamanaşımı ise birtakım olaylara göre kanunda düzenlenmiştir.
    • Davacının kendisinin mirasçı olduğunu ve iyiniyetli davalının terekeyi veya tereke malını elinde bulundurduğunu öğrendiği tarihten başlayarak 1 yıl, herhalde mirasbırakanın ölümünün veya vasiyetnamenin açılmasından başlayarak 10 yıl, iyiniyetli olmayanlara karşı 20 yıldır.
    • Mirasçılık belgesinin iptali davasında bir zamanaşımı söz konusu değildir, belgenin iptali her zaman istenebilir.
    • Denkleştirme davaları 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir.
    • Yasal mirasçılar için miras reddi süresi mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren 3 aydır. www.elvankilic.com







Kaynak:

Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
BANDIRMADA YILIN DÜĞÜNÜ
BANDIRMADA YILIN DÜĞÜNÜ
Bandırmalı sevilen zabıta memur´larından göker DURU ve yine Guler yüzüyle tüm dostları arasında sevilen Gamze SAKAOĞLU´ nün bugün saat 16.00 da kıyılan nikahında başta Bandırma Belediye Başkanı Tolga TOSUN olmak üzere tüm yönetim oradaydı.
ASIRLIK ÜÇ ZEYTİN AĞACI ŞİŞLİ´DE
ASIRLIK ÜÇ ZEYTİN AĞACI ŞİŞLİ´DE
Şişli Belediye Başkanı Muammer Keskin, 11 Kasım ´Milli Ağaçlandırma Günü´ nedeniyle örnek bir girişime daha imza atarak Abdi İpekçi Caddesi´ne asırlık bir zeytin ağacı dikti.
Temizlik ve Zabıta Müdürlüğümüz iki neferini kaybetti
Temizlik ve Zabıta Müdürlüğümüz iki neferini kaybetti
Eyüpsultan için canla başla çalışan Temizlik İşleri Müdürlüğümüzün isimsiz kahramanlarından Musa Kazan ve Zabıta Müdürlüğümüzün ağabeyi komiser Aydın Şen, Covid-19 nedeniyle Hakk´ın rahmetine kavuştu.
BAYRAMPAŞA MİKRO SİSLEME ARACIYLA DEZENFEKTE EDİLİYOR
BAYRAMPAŞA MİKRO SİSLEME ARACIYLA DEZENFEKTE EDİLİYOR
Küresel bir sorun haline gelen korona virüs ile mücadele çalışmalarını aralıksız sürdüren Bayrampaşa Belediyesi, ilçedeki cadde ve sokakları mikro sisleme özellikli araçlarla dezenfekte ederek vatandaşlara sağlıklı yaşam alanları sunuyor.
DSP Bakırköy ilçe kongresinde Benek Başaran ilçe başkanı seçildi
DSP Bakırköy ilçe kongresinde Benek Başaran ilçe başkanı seçildi
DSP bakırköy ilçe başkanlığı kongresi yapıldı ilçe başkanlığına yıllarını DSP ye adamış yıllarını DSP vermiş Benek Başaran ilçe başkanı olarak seçildi.
Emeklilere Müjde Tarihin En Yüksek Zammı Geliyor
Emeklilere Müjde Tarihin En Yüksek Zammı Geliyor
SGK, SSK ve Bağkur emeklileri tarihin en yüksek zammını alacak ve en düşük maaş 2.946 Tl olacak. Memur ve emekliler uzun zamandır bu haberi bekliyordu, sonunda %3´lük Ocak zammı geldi. İşte detaylar.
Acı Kaybımız
Acı Kaybımız
Temizlik İşleri Müdürlüğümüz Bir Neferini Kaybetti
Meteoroloji ile AFAD´dan sel ve hortum uyarısı! Bu gece başlıyor.
Meteoroloji ile AFAD´dan sel ve hortum uyarısı! Bu gece başlıyor.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) Muğla´nın kıyı kesimleri ile Antalya´nın batı kıyılarında kuvvetli yağış ve kuvvetli rüzgarların beklendiğini duyurdu. AFAD, Muğla ve Antalya çevresi için ani sel, su baskını, yıldırım ve hortum uyarısı yaptı. FacebookTwitterWhatsAppLinkedInEmailTumblrPinterestYahoo MailBlogger
AVM´lerde yeni yasak dönemi başlıyor!
AVM´lerde yeni yasak dönemi başlıyor!
Koronavirüs Bilim Kurulu´nun aldığı tavsiye kararları üzerine, geçtiğimiz gün CUmhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ülke genelinde uygulanmak üzere, alınan bir dizi tedbiri açıklamıştı. İşte hafta sonu başlayacak olan AVM kısıtlamaları.
Çevre ve Sıfır Atık Çalışmalarımızı Ödüllerle Taçlandırıyoruz
Çevre ve Sıfır Atık Çalışmalarımızı Ödüllerle Taçlandırıyoruz
Gaziosmanpaşa Belediyesi, Sıfır Atık Projesi´ne ve geri dönüşüme katkı sağlayan nesiller yetiştirdiği "Çevre Elçileri Projesi" ile 2020 Altın Karınca Ödülü´ne layık görüldü.
Bakan şekerpancarı taban fiyatını savunamadı
Bakan şekerpancarı taban fiyatını savunamadı
Gürer: “Pancar taban fiyatını belirlerken ‘Şeker Kanunu´ hiçe saymışlar”
381 PROJE ARASINDA ÖDÜLE LAYIK GÖRÜLDÜ
381 PROJE ARASINDA ÖDÜLE LAYIK GÖRÜLDÜ
Toplamda 381 proje başvurusunun değerlendirmeye alındığı yarışmada, Başkan Deniz Köken´in “Bağımsızlık Köyünde Değişim Seninle Mümkün” projesi, 51 başvurunun olduğu “Sosyal Hizmetler” kategorisinde ödüle layık görüldü.
Eyüpsultan´da Ağaç Budama Çalışmaları Devam Ediyor
Eyüpsultan´da Ağaç Budama Çalışmaları Devam Ediyor
.Eyüpsultan Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından her yıl ilçe genelinde düzenli olarak yürütülen mevsimlik bakım ve budama çalışmaları hız kesmeden devam ediyor.
Ömer Fethi Gürer: “60 bin   öğretmen atanmalıdır”
Ömer Fethi Gürer: “60 bin öğretmen atanmalıdır”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 100 bin öğretmen açığının bulunduğu ülkemizde, 24 Kasım Öğretmenler Günü´nde en az 60 bin öğretmen atamasının yapılması gerektiğini söyledi.
İyi Parti İstanbul il başkanı Kavuncudan istifasını istedi
İyi Parti İstanbul il başkanı Kavuncudan istifasını istedi
İstanbul geneli iyi partililer il binasının önünde toplanarak Bura Kavunvunun istifasını istediler işte basın bildirisi
İyi Parti İstanbul il başkanı Kavuncudan istifasını istedi
İyi Parti İstanbul il başkanı Kavuncudan istifasını istedi
İstanbul geneli iyi partililer il binasının önünde toplanarak Bura Kavunvunun istifasını istediler işte basın bildirisi
 Rüya isim´li Yepyeni Sinama filmi
Rüya isim´li Yepyeni Sinama filmi
Rüya sinema filmi Yapımcı Orçun Dökmen senaristi :İbrahim Yılmaz Yönetmen :Mustafa Çınar
81 ilde yasaklandı
81 ilde yasaklandı
İçişleri Bakanlığı 81 İl Valiliğine “Koronavirüs Tedbirleri”konulu ek genelge gönderdi. Buna göre, yarından itibaren tüm illerde vatandaşların özellikle yoğun olarak bulunduğu valilik ve kaymakamlıklarca duyurulan cadde ve sokaklar (özellikle trafiğe kapalı olanlar), ihtiyaç duyulan meydanlar ve toplu taşıma araç durakları gibi alanlarda, sigara içmek yasaklanacak. Valilerce salgının seyri takip edilerek, 65 yaş ve üzerindekilerin 10.00­-16.00 saatleri dışında sokağa çıkmamalarına dair kısıtlamaya gidilecek.
Gaziosmanpaşa Geleceğe Nefes Oldu
Gaziosmanpaşa Geleceğe Nefes Oldu
Gaziosmanpaşa Belediye Başkanı Hasan Tahsin Usta, Milli Ağaçlandırma Günü´nde öğrencilerle bir araya gelerek fidan dikti. Gaziosmanpaşa Meydanı´nda ise vatandaşlara 2 bin adet fidan dağıtıldı.
ÇEVRECİ BAŞKAN´DAN ÖRNEK DAVRANIŞ
ÇEVRECİ BAŞKAN´DAN ÖRNEK DAVRANIŞ
Bayrampaşa Belediye Başkanı Atila Aydıner, 11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü kapsamında ağaç dikti. Kampanya çerçevesinde Bayrampaşa´ya toplam 2 bin ağaç dikeceklerini belirten Başkan Aydıner, “İhtiyacımız olan oksijenin yarısını ormanlar, ağaçlar üretiyor. Geleceğe nefes olmak adına Cumhurbaşkanımız Sayın Erdoğan tarafından ilan edilen ağaçlandırma gününde fidanlarımızı toprakla buluşturduk. Her şey daha yeşil ve daha yaşanabilir bir Bayrampaşa için” dedi.
65 yaş üstü için sokağa çıkma yasağı
65 yaş üstü için sokağa çıkma yasağı
65 yaş üstü sokağa çıkma kısıtlaması Türkiye´nin koronavirüs gündeminde yer almaya devam ederken valiliklerden peş peşe açıklama geldi. Bazı illerde artan vaka sayısının ardından 65 yaş üstü vatandaş için önlemler alındı. Ankara Valiliği korona virüs tedbirleri kapsamında 65 yaş üstü vatandaşlara sokağa çıkma kısıtlaması getirdi. 65 yaş üstü vatandaşların 10.00-16.00 saatleri arasında sokağa çıkabilecekleri kaydedildi. İstanbul Valiliği´nden gelen açıklamada da 65 yaş üstü sokağa çıkma kısıtlaması kararı alındı.. Diğer yandan Bursa, Eskişehir, Gaziantep gibi bazı illerde de bu yaş grubu için sokağa çıkma kısıtlaması getirilmişti. Peki, hangi illerde 65 yaş üstü sokağa çıkma yasağı var
Doğada Eğitimler Başlıyor
Doğada Eğitimler Başlıyor
Eyüpsultan Belediyesinin öğrencilere eğitim destekleri devam ediyor.
ATATÜRK, BAYRAMPAŞA´DA TÖRENLE ANILDI
ATATÜRK, BAYRAMPAŞA´DA TÖRENLE ANILDI
Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, vefatının 82. yıl dönümünde, tüm Türkiye´de olduğu gibi, Bayrampaşa´da da düzenlenen törenle anıldı.
Minnet ve Özlemle Yadediyoruz.
Minnet ve Özlemle Yadediyoruz.
Tüm yurtta olduğu Gibi ulu önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk´ün Edebiyete irtihalinin 82. yılında Chp Eyüpsultan ilçe Başkanlığı Feshane Karşısında insan zinciri oluşturarak yadettiler
DOLAR
7.7593
EURO
9.2197
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
İstanbul
GÜNDEM
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Denizi testiye doldursan, alabildiği kadar su alır. Gerisi kalır…

Mevlana
1

1
aa

aa
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:53 07:35 12:39 15:08 17:26 18:55